Poradnik pacjenta · Echokardiografia
Echo serca: co wykrywa, jak wygląda badanie i jak się przygotować
Echo serca (echokardiografia) to badanie USG, które pokazuje serce w ruchu i wykrywa m.in. wady zastawek, słabszą pracę serca i choroby mięśnia serca. Badanie nie boli i trwa zwykle 15-30 minut. Nie musisz się do niego przygotowywać ani być na czczo. Jest bez promieniowania i bez igieł. Wynik omawia z Tobą lekarz, który wykonał badanie.
Najważniejsze w 30 sekund
- Echo serca to badanie USG. Pokazuje budowę serca, zastawki i to, jak mocno serce się kurczy.
- Nie boli i nie musisz być na czczo. Jest bez promieniowania i bez igieł.
- Trwa zwykle 15-30 minut.
- Wykrywa m.in. wady zastawek, niewydolność serca, choroby mięśnia serca i płyn wokół serca.
- Nie pokazuje bezpośrednio tętnic, które odżywiają serce. Nie służy do rozpoznania świeżego zawału.
Co wykrywa echo serca?
Echo pokazuje, jak zbudowane jest serce, jak pracuje i jak płynie w nim krew. Dzięki temu może wykryć chorobę, zanim da wyraźne objawy.
- wady zastawek serca
- niewydolność serca
- choroby mięśnia serca (kardiomiopatie)
- wady serca, z którymi ktoś się urodził
- ślady po przebytym zawale
- wysokie ciśnienie w tętnicy, która prowadzi krew z serca do płuc (nadciśnienie płucne)
- płyn w worku wokół serca (w osierdziu)
- przetrwały otwór owalny, gdy badanie robi się z kontrastem (więcej o otworze owalnym)
- osłabienie pracy serca po silnym stresie (zespół takotsubo)
Co zrobić? Masz duszność, ból w klatce piersiowej albo kołatanie serca? Porozmawiaj z kardiologiem o echu serca.
Czego echo serca nie pokaże?
Echo nie pokazuje bezpośrednio tętnic wieńcowych, czyli naczyń, które odżywiają serce. Do ich oceny służy tomografia komputerowa tętnic serca albo badanie tętnic serca w szpitalu. Echo nie zapisuje też rytmu serca przez całą dobę. Do tego służy Holter EKG.[8]
Co zrobić? Jeśli czujesz ból w klatce piersiowej przy wysiłku, zapytaj kardiologa, które badanie jest dla Ciebie właściwe.
Kiedy warto wykonać echo serca?
Echo serca warto rozważyć, gdy masz niepokojące objawy albo wysokie ciśnienie:
- duszność przy wysiłku albo w spoczynku,
- ból w klatce piersiowej,
- kołatanie serca,
- omdlenia i zasłabnięcia,
- stałe zmęczenie i gorsze znoszenie wysiłku,
- wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie tętnicze).
Uwaga: silny, narastający ból w klatce piersiowej albo nagła duszność w spoczynku to nie powód do planowania badania. Wtedy dzwoń pod 112.
Echo nie jest badaniem dla każdego zdrowego człowieka na wszelki wypadek. Lekarz może je jednak zlecić także bez objawów. Robi tak na przykład wtedy, gdy masz nadciśnienie i nieprawidłowe EKG albo gdy słyszy szmer nad sercem. Powodem bywa też choroba mięśnia serca (kardiomiopatia) rozpoznana u bliskich krewnych.[4][5][6]
Co zrobić? Nie wiesz, czy potrzebujesz echa? Najpierw sprawdź, kiedy iść do kardiologa.
Jak wygląda badanie krok po kroku?
- Kładziesz się na leżance, na lewym boku, z odsłoniętą klatką piersiową.
- Lekarz nakłada na skórę żel i przykłada głowicę aparatu USG.
- Na ekranie widać serce w ruchu.
- Lekarz ogląda pracę serca, zastawek i przepływ krwi.
- Po badaniu dostajesz opis, a lekarz omawia z Tobą wynik.
Czas badania: zwykle 15-30 minut, w trudniejszych przypadkach dłużej. Czy badanie boli? Nie. Echo serca jest bezbolesne i nie ma w nim promieniowania.
Co zrobić? Załóż wygodne ubranie, które łatwo rozpiąć. Przed badaniem możesz normalnie jeść i brać leki.
Co oznacza wynik echa serca?
W opisie echa jest wiele liczb. Pacjentów najczęściej interesuje frakcja wyrzutowa (EF). Mówi, jaką część krwi lewa komora wypycha przy jednym uderzeniu serca. Lewa komora to główna komora serca, która tłoczy krew do całego ciała. U zdrowych mężczyzn EF wynosi zwykle 52-72%, a u kobiet 54-74%.[2] Jedna liczba nie wystarczy jednak, by ocenić serce. Dlatego wynik zawsze omawia z Tobą lekarz.
Co zwykle jest w opisie:[2]
| W opisie | Co to znaczy |
|---|---|
| EF, frakcja wyrzutowa | jaką część krwi lewa komora wypycha przy jednym uderzeniu serca |
| wymiary komór i przedsionków | czy części serca mają prawidłową wielkość |
| grubość ścian i przegrody między komorami | czy mięsień serca nie jest za gruby (przerośnięty) |
| prawa komora | jak pracuje ta część serca, która tłoczy krew do płuc |
| niedomykalność zastawki | zastawka nie domyka się szczelnie i trochę krwi cofa się |
Niewielka („śladowa”) niedomykalność zastawek zdarza się u wielu zdrowych osób i zwykle nie wymaga leczenia.[3] Co znaczy Twój wynik, oceni lekarz, który widzi cały opis. Co znaczą skróty z opisu, wyjaśniamy w artykule Opis echa serca: co znaczą skróty.
Co zrobić? Pokaż opis kardiologowi. Zapisz pytania przed wizytą, żeby o nic nie zapomnieć.
Czym echo serca różni się od EKG i Holtera?
| Badanie | Co pokazuje | Ile trwa |
|---|---|---|
| Echo serca | budowę serca, zastawki i siłę skurczu | zwykle 15-30 minut |
| EKG | elektryczną pracę serca w chwili badania | kilka minut |
| Holter EKG | rytm serca przez dobę lub dłużej | zwykle 24-48 godzin |
Te badania się uzupełniają. Kardiolog często zleca EKG i echo podczas jednej wizyty.
Jak wygląda obraz echa serca?
Podczas badania lekarz ogląda serce w ruchu. Poniżej jest przykładowy zapis echa serca, bez danych pacjenta. Kolory pokazują, jak krew płynie przez serce i zastawki.
Przykładowy zapis echa serca, bez danych pacjenta. Kolory pokazują przepływ krwi.
Kto wykonuje echo serca w Medecho?
W Centrum Echo Serca Przychodni Medecho badania wykonują doświadczeni kardiolodzy, którzy szkolą innych lekarzy z echokardiografii. Są wśród nich dr hab. n. med. i n. o zdr. Radosław Piątkowski i dr hab. n. med. i n. o zdr. Monika Budnik z I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Opis wyniku dostajesz po badaniu. Zakres badań i ceny znajdziesz na stronie Centrum Echo Serca i w cenniku.
Umów echo serca
Badanie z opisem i omówieniem wyniku podczas jednej wizyty, bez skierowania. Przychodnia Medecho, ul. Obrzeżna 3/U12, Warszawa Mokotów.
lub zadzwoń: 696 253 405
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy na echo serca trzeba przyjść na czczo?
Nie. Zwykłe echo serca, przez klatkę piersiową, nie wymaga bycia na czczo. Możesz normalnie jeść, pić i brać leki. Wyjątkiem jest echo przezprzełykowe, czyli badanie przez przełyk. Na nie trzeba przyjść na czczo.
Jak się ubrać na echo serca?
Załóż wygodne ubranie, które łatwo zdjąć albo rozpiąć na klatce piersiowej.
Ile trwa echo serca?
Zwykle 15-30 minut. W trudniejszych przypadkach może potrwać dłużej.[1]
Czy echo serca boli?
Nie. Echo serca nie boli. To badanie bez igieł i bez promieniowania.
Czy echo serca jest bezpieczne?
Tak. Echo wykorzystuje fale ultradźwiękowe, tak jak zwykłe USG. Nie ma w nim promieniowania.
Czy potrzebuję skierowania?
Nie. Medecho jest przychodnią prywatną bez umowy z NFZ. Na echo serca umawiasz się więc bez skierowania.
Kiedy warto wykonać echo serca profilaktycznie?
Echo nie jest badaniem dla każdego na wszelki wypadek. Bez objawów lekarz zleca je tylko w określonych sytuacjach: przy nadciśnieniu z nieprawidłowym EKG, przy szmerze nad sercem albo gdy u bliskich krewnych rozpoznano chorobę mięśnia serca.[4][5][6] Nie wiesz, czy potrzebujesz echa? Zacznij od konsultacji kardiologicznej.
Czy echo serca wykryje zawał?
Echo pokazuje skutki przebytego zawału, np. fragment ściany serca, który słabiej się kurczy. Świeżego zawału nie rozpoznaje się jednak na podstawie samego echa. Podstawą są EKG i badanie krwi w szpitalu.[9] Jeśli teraz masz silny ból w klatce piersiowej, dzwoń pod 112.
Czy echo serca pokazuje tętnice wieńcowe?
Nie bezpośrednio. Echo pokazuje pracę mięśnia serca i zastawek. Tętnice wieńcowe, czyli naczynia odżywiające serce, ocenia się w tomografii komputerowej tętnic serca albo w badaniu tętnic serca w szpitalu.[8]
Czy dzieci mogą mieć wykonane echo serca?
Tak. Echo serca jest bezpieczne dla niemowląt, dzieci i młodzieży. U dzieci badanie wykonuje kardiolog dziecięcy.
Czy można wykonać echo serca w ciąży?
Tak. W echu serca nie ma promieniowania. To podstawowe badanie serca u kobiet w ciąży.[7]
Jak często należy wykonywać echo serca?
Jeśli jesteś zdrowy, nie masz objawów, a poprzedni wynik był prawidłowy, nie ma zaleceń, by powtarzać echo w stałych odstępach. Przy chorobie serca, np. wadzie zastawki, lekarz sam ustala, kiedy zrobić kolejne badanie. Nowe objawy to powód, by zgłosić się wcześniej.[4]
Co oznacza „niedomykalność śladowa” w opisie echa?
To bardzo małe cofanie się krwi przez zastawkę. Często zdarza się u zdrowych osób i zwykle nie wymaga leczenia.[3]
Czy mogę prowadzić samochód po badaniu?
Tak. Po zwykłym echu serca możesz od razu wrócić do codziennych zajęć.
Autorzy artykułu
dr hab. n. med. i n. o zdr.
Radosław Piątkowski
Kardiolog i specjalista chorób wewnętrznych. Pracuje w I Katedrze i Klinice Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Ekspert echokardiografii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, od lat szkoli lekarzy z echa serca.
dr hab. n. med. i n. o zdr.
Monika Budnik
Kardiolog i transplantolog kliniczny. Pracuje w I Katedrze i Klinice Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Ekspertka echokardiografii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Zajmuje się wadami serca, niewydolnością serca i zespołem takotsubo.
Oboje są nauczycielami akademickimi, wykładowcami Akademii Echokardiografii i twórcami Centrum Echo Serca w Przychodni Medecho. Przegląd treści: wrzesień 2026.
Źródła
- Mitchell C, Rahko PS, Blauwet LA i wsp. Guidelines for Performing a Comprehensive Transthoracic Echocardiographic Examination in Adults: Recommendations from the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr 2019;32(1):1-64.
- Lang RM, Badano LP, Mor-Avi V i wsp. Recommendations for Cardiac Chamber Quantification by Echocardiography in Adults: An Update from the ASE and EACVI. J Am Soc Echocardiogr 2015;28(1):1-39.
- Zoghbi WA, Adams D, Bonow RO i wsp. Recommendations for Noninvasive Evaluation of Native Valvular Regurgitation. J Am Soc Echocardiogr 2017;30(4):303-371.
- Douglas PS, Garcia MJ, Haines DE i wsp. ACCF/ASE/AHA/ASNC/HFSA/HRS/SCAI/SCCM/SCCT/SCMR 2011 Appropriate Use Criteria for Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr 2011;24(3):229-267.
- McEvoy JW, McCarthy CP, Bruno RM i wsp. 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. Eur Heart J 2024;45(38):3912-4018.
- Arbelo E, Protonotarios A, Gimeno JR i wsp. 2023 ESC Guidelines for the management of cardiomyopathies. Eur Heart J 2023;44(37):3503-3626.
- Regitz-Zagrosek V, Roos-Hesselink JW, Bauersachs J i wsp. 2018 ESC Guidelines for the management of cardiovascular diseases during pregnancy. Eur Heart J 2018;39(34):3165-3241.
- Vrints C, Andreotti F, Koskinas KC i wsp. 2024 ESC Guidelines for the management of chronic coronary syndromes. Eur Heart J 2024;45(36):3415-3537.
- Byrne RA, Rossello X, Coughlan JJ i wsp. 2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes. Eur Heart J 2023;44(38):3720-3826.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Nie zmieniaj leczenia na podstawie tego tekstu. W razie niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem, a w sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod 112.
Zobacz też
Frakcja wyrzutowa: co oznacza wynik, Przetrwały otwór owalny i echo z kontrastem, Echo przezprzełykowe (TEE), Kiedy iść do kardiologa?, Kardiolog Warszawa, wszystkie artykuły Poradnika pacjenta.
